Kusursuz Makine: Otomatik Tasarruf Sistemi
Maaş günü tasarruf otomatik olmalıdır. "Önce kendine öde" kuralını manuel değil, banka otomasyonuyla garantiye alın.
Klasik insanın para yönetimi şudur: Maaşı alır, faturaları öder, dışarıda yemek yer, kıyafet alır ve "Ay sonunda kalanı yatırıma (tasarrufa) ayıracağım" der. Gerçek şudur ki: Ay sonunda o para asla kalmaz! İnsan doğası gereği cüzdanında gördüğü parayı, Parkinson Yasası gereği, son kuruşuna kadar harcamaya eğilimlidir.
Zenginlerin (Babil'in En Zengin Adamı kitabının ana felsefesi) temel kuralı ise şudur: Önce Kendine Öde (Pay Yourself First). Yani maaş hesaba yattığı saniye, henüz elektrik faturasını bile ödemeden, maaşın %20'sini doğrudan ulaşamayacağınız bir yatırım hesabına (altın, hisse senedi, fon) kesmektir. Geriye kalan %80 ile ay sonunu getirmeyi öğrenirsiniz.
Her ay maaşı aldığınızda banka uygulamasına girip o parayı kendi elinizle tasarruf hesabına aktarmak "İrade" gerektirir. Ve insan iradesi zayıftır; bir gün "Bu ay çok eksiğim var, sonraki ay yaparım" diyerek sistemi bozarsınız. Çözüm, İradenizi aradan çıkarmaktır. Bankanıza "Ayın 1'inde hesabıma para yattığında 5.000 TL'yi bana sormadan otomatik olarak Hisse Fonu'na/Döviz'e çek" talimatı verin. Zenginlik, siz uyurken çalışan sıkıcı algoritmalarla kurulur.
Servet Otomasyonu Nasıl Kurulur?
- Acil Durum Fonu Duvarı: Tasarruf edilen ilk paralar yatırıma değil, en az 6 aylık zorunlu giderlerinizi (kira, gıda) karşılayacak bir "Acil Durum Fonuna" gitmelidir. Bu para nakit olarak veya likit fonda tutulur. Böylece arabanız bozulduğunda veya işsiz kaldığınızda o uzun vadeli (ve zararda olabilecek) hisse senetlerinizi panikle satmak zorunda kalmazsınız.
- Lifestyle Creep (Yaşam Tarzı Enflasyonu) Tuzağı: Çoğu insan terfi aldığında veya maaşı 30.000 TL'den 50.000 TL'ye çıktığında, hemen daha iyi bir arabaya, daha pahalı restoranlara geçiş yapar. Sonuç: Geliri artmasına rağmen cebinde yine sıfır kalır. Zenginlik sırrı: Geliriniz arttığında, o artışın en az %50'sini standartınızı artırmak yerine, otomatik yatırım oranınızı artırmaya (lifestyle creep'e yenik düşmemeye) harcamaktır.
- Zarflama veya Kova Sistemi: Paranızı tek bir hesapta tutmayın. Gelen parayı görünmez kovalarla ayırın: Giderler Havuzu, Olası Krizler Havuzu, Uzun Vadeli Özgürlük (Yatırım) Havuzu ve Eğlence Havuzu. Eğlence hesabı bittiğinde, o ayki partileme bitmiş demektir; asla yatırım havuzundan "borç" alınmaz.
Yorumlar ve Tartışma