Aylık borç ödemelerinin net gelire oranı, yeni bir yükümlülüğün bütçeyi ne kadar kırılganlaştıracağını gösteren basit bir sinyaldir.
Neden önemli?
Oran tek başına kredi kararı vermez; gelir istikrarı, vade, faiz yapısı ve zorunlu giderlerle birlikte okunur. Yine de bütçenin ne kadarının daha ay başında kilitlendiğini görünür kılar.
70.000 TL net gelir ve üç taksit
Konut 16.000 TL, araç 7.000 TL ve ihtiyaç kredisi 5.000 TL aylık ödeme gerektirsin.
- 01
Toplam aylık borç servisi: 28.000 TL.
- 02
Borç servis oranı: 28.000 / 70.000 = %40.
- 03
Gelir %15 düşerse yeni oran: 28.000 / 59.500 ≈ %47.
Bugün ödenebilir görünen yapı, küçük gelir kaybında bütçenin yarısını kilitleyebilir.
Adım adım nasıl uygulanır?
- Tüm aylık anapara ve faiz ödemelerini toplayın.
- Net hane gelirine bölün.
- Gelirin %10 ve %20 düştüğü iki stres testi yapın.
- Yeni borcun oranı nasıl değiştireceğini önceden görün.
Burada tökezlemeyin
Kredi kartı asgari ödemesini gerçek borç maliyeti sanmak.
Ne zaman yetmez?
Tek bir evrensel güvenli oran yoktur; hane yapısı ve gelir güvenliği sonucu değiştirir.
Bilgiyi davranışa çevirin
Bugünkü oranınızı ve bir yıl sonraki planlanan oranı yan yana yazın.
Deniz’in yüksek gelirli ama kırılgan ayı
Deniz iyi kazanıyordu ve bu yüzden kendini güvende hissediyordu. Fakat yıllık ödemeleri aylık yaşamının dışında görüyor, kredi kartı borcunu da gelecek ayın problemi sayıyordu.
- 01BAŞLANGIÇ
Gelir güven duygusu verdi
Aylık tablo yalnız maaşı ve rutin giderleri gösterdiği için gerçekte olmayan bir fazlalık görünüyordu.
- 02KIRILMA ANI
Yıllık gider aynı haftaya geldi
Sigorta, bakım ve vergi ödemesi çakışınca kart borcu büyüdü. Sorunun gelir değil, zamanlaması görünmeyen nakit akışı olduğu ortaya çıktı.
- 03SONUÇ
Parayı amacına göre böldü
Deniz yıllık giderleri aya böldü, acil rezervi ayrı tuttu ve harcanabilir tutarı ancak bu paylardan sonra hesapladı.
Yeni borç almadan önce yalnızca taksiti değil, kaybettiğiniz hareket alanını ölçün.
Bugün hesabınızda görünen paranın ne kadarı gerçekten harcanabilir, ne kadarı gelecekteki bir yükümlülüğün parası?
Yorumlar ve Tartışma