“Nasıl kazanırım?” sorusunun yanına “Bunu kesin olarak ne bozar?” sorusunu eklemek kör noktaları azaltır.
Bu model hangi sorunu çözer?
Bazı problemlerde başarı reçetesi belirsizken başarısızlık nedenleri açıktır. Büyük hataları elemek ortalama sonucu belirgin biçimde iyileştirebilir.
Kararı görünür bir kurala bağlar
Mükemmel hamleyi bulamıyorsanız önce oyundan düşüren hataları kaldırın.
Tek başına sonuç garantisi değildir
Yalnızca hata önlemek büyüme yaratmaz; savunma ile fırsat arayışı dengelenmelidir.
Örnek karar akışı
Bir finansal hedefinizi bozabilecek beş davranışı ters kontrol listesine çevirin. Aşağıdaki üç adım, fikri büyük ve geri döndürülmesi zor bir karara çevirmeden önce sınamanızı sağlar.
Hedefi başarısızlığa uğratacak davranışları yazın.
Geri dönüşü zor olanları öne alın.
Bu hatalar için basit koruma kuralları belirleyin.
Önceden yazılmış ölçüt korunur. Sonucu hisle değil, senaryo, taban oran ve karşılaştırılabilir sonuç ile değerlendirin.
Nasıl uygulanır?
- Hedefi başarısızlığa uğratacak davranışları yazın.
- Geri dönüşü zor olanları öne alın.
- Bu hatalar için basit koruma kuralları belirleyin.
Karar vermeden önce dört kontrol
Bu modelin hangi tek kararı iyileştireceğini açıkça yazın.
Senaryo, taban oran ve karşılaştırılabilir sonuç kullanın; tahmini kesin bilgi gibi sunmayın.
Para, zaman ve dikkat için kabul edilebilir üst sınırı karar öncesinde koyun.
Sonucu değil, kullandığınız sürecin kalitesini de değerlendirin.
Küçük bir deneyle başlayın
Bir finansal hedefinizi bozabilecek beş davranışı ters kontrol listesine çevirin.
Aslı’nın kaybı kabul edemediği dosya
Aslı bir projeye hem para hem itibar yatırmıştı. Yeni veriler projenin çalışmadığını gösterse de bırakmayı, geçmişteki emeğinin boşa gitmesi gibi yorumladı.
- 01BAŞLANGIÇ
Geçmiş emek kararı yönetti
Aslı “bu kadar uğraştıktan sonra bırakamam” dedi; gelecekteki maliyeti değil, geri alınamayacak geçmişi savundu.
- 02KIRILMA ANI
Soruyu yeniden kurdu
Bir ekip arkadaşı, “Bugün bu projeyi ilk kez görseydin aynı bütçeyi yeniden verir miydin?” diye sordu.
- 03SONUÇ
Kimliği değil deneyi kapattı
Aslı projeyi başarısızlık etiketiyle değil, sınanmış bir varsayım olarak kapattı ve kalan kaynağı daha güçlü seçeneğe aktardı.
Mükemmel hamleyi bulamıyorsanız önce oyundan düşüren hataları kaldırın.
Bugünkü kararınızı yeni bilgi mi belirliyor, yoksa daha önce verdiğiniz kararın doğru görünmesini sağlama isteği mi?
Yorumlar ve Tartışma