Bir yatırımın sonucu yalnızca fiyat artışı değil; dağıtılan gelirler, ücretler, vergiler ve yeniden yatırım etkisiyle birlikte ölçülmelidir.
Neden önemli?
Sadece fiyat grafiğine bakmak temettü, kupon veya kira gelirini; yalnızca nakit gelire bakmak da varlık değerindeki değişimi gizler. Sağlıklı kıyas aynı dönem ve aynı netlik düzeyinde yapılır.
Fiyat artışı yüksek görünen iki fon
A fonu %12 fiyat artışı ve %1 maliyet; B fonu %8 fiyat artışı, %4 dağıtım ve %0,5 maliyet üretsin.
- 01
A’nın vergi öncesi yaklaşık net sonucu: %12 − %1 = %11.
- 02
B’nin yaklaşık toplam sonucu: %8 + %4 − %0,5 = %11,5.
- 03
Sadece fiyat grafiği B’yi daha zayıf gösterebilirdi.
Karşılaştırma fiyat üzerinden değil, aynı dönemin toplam ve mümkünse vergi sonrası getirisiyle yapılmalıdır.
Adım adım nasıl uygulanır?
- Fiyat değişimini bulun.
- Dağıtılan nakit gelirleri ekleyin.
- Ücret ve vergileri düşün.
- Aynı dönem ve para biriminde karşılaştırın.
Burada tökezlemeyin
Brüt dağıtım oranını net kazanç sanmak.
Ne zaman yetmez?
Basit toplama yeniden yatırım zamanlamasını tam yansıtmaz; kesin sonuç için uygun getiri yöntemi gerekir.
Bilgiyi davranışa çevirin
Sahip olduğunuz bir yatırımın son bir yıllık fiyat ve nakit gelirini ayrı ayrı yazın.
Deniz’in yüksek gelirli ama kırılgan ayı
Deniz iyi kazanıyordu ve bu yüzden kendini güvende hissediyordu. Fakat yıllık ödemeleri aylık yaşamının dışında görüyor, kredi kartı borcunu da gelecek ayın problemi sayıyordu.
- 01BAŞLANGIÇ
Gelir güven duygusu verdi
Aylık tablo yalnız maaşı ve rutin giderleri gösterdiği için gerçekte olmayan bir fazlalık görünüyordu.
- 02KIRILMA ANI
Yıllık gider aynı haftaya geldi
Sigorta, bakım ve vergi ödemesi çakışınca kart borcu büyüdü. Sorunun gelir değil, zamanlaması görünmeyen nakit akışı olduğu ortaya çıktı.
- 03SONUÇ
Parayı amacına göre böldü
Deniz yıllık giderleri aya böldü, acil rezervi ayrı tuttu ve harcanabilir tutarı ancak bu paylardan sonra hesapladı.
Grafiğe değil, cebinizde ve portföyünüzde birlikte kalan toplam değere bakın.
Bugün hesabınızda görünen paranın ne kadarı gerçekten harcanabilir, ne kadarı gelecekteki bir yükümlülüğün parası?
Yorumlar ve Tartışma