Başarı hikâyelerini incelerken aynı yolu izleyip görünmez kalan başarısız örnekleri dışarıda bırakmak yanıltır.
Bu model hangi sorunu çözer?
Medya ve sosyal ağlar kazananları gösterir; kapanan şirketler ve sonuç alamayan denemeler veri setinden kaybolur. Sağlıklı ders için tüm örnek uzayı aranmalıdır.
Kararı görünür bir kurala bağlar
Sadece bitiş çizgisindekileri inceleyerek yarışın kuralını öğrenemezsiniz.
Tek başına sonuç garantisi değildir
Başarısız örneklere ulaşmak zor olabilir; veri eksikliğini açıkça not edin.
Örnek karar akışı
Beğendiğiniz bir başarı tavsiyesi için aynı tavsiyeyi uygulayıp sonuç alamayan üç örnek arayın. Aşağıdaki üç adım, fikri büyük ve geri döndürülmesi zor bir karara çevirmeden önce sınamanızı sağlar.
Gördüğünüz başarı örneğinin seçilme nedenini sorun.
Benzer şekilde başlayıp başarısız olanları araştırın.
Ortak özellik ile başarı nedeni arasındaki farkı ayırın.
Dürtü yerine tutarlı süreç işler. Sonucu hisle değil, karar günlüğü, tekrar eden davranış ve geri bildirim ile değerlendirin.
Nasıl uygulanır?
- Gördüğünüz başarı örneğinin seçilme nedenini sorun.
- Benzer şekilde başlayıp başarısız olanları araştırın.
- Ortak özellik ile başarı nedeni arasındaki farkı ayırın.
Karar vermeden önce dört kontrol
Bu modelin hangi tek kararı iyileştireceğini açıkça yazın.
Karar günlüğü, tekrar eden davranış ve geri bildirim kullanın; tahmini kesin bilgi gibi sunmayın.
Para, zaman ve dikkat için kabul edilebilir üst sınırı karar öncesinde koyun.
Sonucu değil, kullandığınız sürecin kalitesini de değerlendirin.
Küçük bir deneyle başlayın
Beğendiğiniz bir başarı tavsiyesi için aynı tavsiyeyi uygulayıp sonuç alamayan üç örnek arayın.
Aslı’nın kaybı kabul edemediği dosya
Aslı bir projeye hem para hem itibar yatırmıştı. Yeni veriler projenin çalışmadığını gösterse de bırakmayı, geçmişteki emeğinin boşa gitmesi gibi yorumladı.
- 01BAŞLANGIÇ
Geçmiş emek kararı yönetti
Aslı “bu kadar uğraştıktan sonra bırakamam” dedi; gelecekteki maliyeti değil, geri alınamayacak geçmişi savundu.
- 02KIRILMA ANI
Soruyu yeniden kurdu
Bir ekip arkadaşı, “Bugün bu projeyi ilk kez görseydin aynı bütçeyi yeniden verir miydin?” diye sordu.
- 03SONUÇ
Kimliği değil deneyi kapattı
Aslı projeyi başarısızlık etiketiyle değil, sınanmış bir varsayım olarak kapattı ve kalan kaynağı daha güçlü seçeneğe aktardı.
Sadece bitiş çizgisindekileri inceleyerek yarışın kuralını öğrenemezsiniz.
Bugünkü kararınızı yeni bilgi mi belirliyor, yoksa daha önce verdiğiniz kararın doğru görünmesini sağlama isteği mi?
Yorumlar ve Tartışma