Bir kararın hemen görünen faydasından sonra davranış, teşvik ve sistem üzerinde oluşturacağı devam etkilerini düşünmek sürprizleri azaltır.
Neden önemli?
Birinci derece düşünme “sonra ne olur?” sorusunda durur. İkinci derece düşünme “ve bunun ardından ne olur?” diye en az iki adım daha ilerler.
Fiyatı %20 düşürme kararı
Bir hizmet işletmesi talebi hızla artırmak için fiyatı düşürsün.
- 01
Birinci etki: daha fazla başvuru.
- 02
İkinci etki: kapasite dolar, teslim süresi uzar ve destek yükü artar.
- 03
Üçüncü etki: kalite düşerse yorumlar bozulur; sonraki müşteriler daha da fazla indirim bekler.
Kısa vadeli satış artışı uzun vadeli marka ve kârlılık kaybına dönüşebilir.
Adım adım nasıl uygulanır?
- Kararın ilk doğrudan etkisini yazın.
- İnsanların bu etkiye nasıl tepki vereceğini sorun.
- Tepkinin sistemi nasıl değiştireceğini düşünün.
- Geri döndürülmesi zor etkileri ayrıca işaretleyin.
Burada tökezlemeyin
Her ihtimali sonsuza kadar düşünüp karar verememek.
Ne zaman yetmez?
Uzak etkiler daha belirsizdir; önemli ve geri döndürülemez olanlara öncelik verin.
Bilgiyi davranışa çevirin
Yaklaşan bir karar için “sonra ne?” sorusunu üç kez tekrarlayın.
Aslı’nın kaybı kabul edemediği dosya
Aslı bir projeye hem para hem itibar yatırmıştı. Yeni veriler projenin çalışmadığını gösterse de bırakmayı, geçmişteki emeğinin boşa gitmesi gibi yorumladı.
- 01BAŞLANGIÇ
Geçmiş emek kararı yönetti
Aslı “bu kadar uğraştıktan sonra bırakamam” dedi; gelecekteki maliyeti değil, geri alınamayacak geçmişi savundu.
- 02KIRILMA ANI
Soruyu yeniden kurdu
Bir ekip arkadaşı, “Bugün bu projeyi ilk kez görseydin aynı bütçeyi yeniden verir miydin?” diye sordu.
- 03SONUÇ
Kimliği değil deneyi kapattı
Aslı projeyi başarısızlık etiketiyle değil, sınanmış bir varsayım olarak kapattı ve kalan kaynağı daha güçlü seçeneğe aktardı.
İlk sonuç cazip olabilir; iyi karar zincirin sonraki halkalarını da taşır.
Bugünkü kararınızı yeni bilgi mi belirliyor, yoksa daha önce verdiğiniz kararın doğru görünmesini sağlama isteği mi?
Yorumlar ve Tartışma