Bir planı uygulamadan önce başarısız olduğunu varsaymak, ekibin söylemekten çekindiği riskleri ortaya çıkarır.
Bu model hangi sorunu çözer?
İnsanlar seçtikleri planı savunma eğilimindedir. Pre-mortem, eleştiriyi kişiden ayırarak olası başarısızlık nedenlerine odaklar.
Kararı görünür bir kurala bağlar
Planı savunmadan önce, planın nasıl çökeceğini dürüstçe düşünün.
Tek başına sonuç garantisi değildir
Yalnızca risk konuşmak fırsatları gölgeleyebilir; analiz süreyle sınırlandırılmalıdır.
Örnek karar akışı
Yaklaşan önemli bir karar için “neden başarısız oldu?” sorusuna on cevap yazın. Aşağıdaki üç adım, fikri büyük ve geri döndürülmesi zor bir karara çevirmeden önce sınamanızı sağlar.
Bir yıl sonra planın başarısız olduğunu varsayın.
Her kişi bağımsız neden listesi yazsın.
En ciddi nedenler için erken uyarı ve önlem belirleyin.
Dürtü yerine tutarlı süreç işler. Sonucu hisle değil, karar günlüğü, tekrar eden davranış ve geri bildirim ile değerlendirin.
Nasıl uygulanır?
- Bir yıl sonra planın başarısız olduğunu varsayın.
- Her kişi bağımsız neden listesi yazsın.
- En ciddi nedenler için erken uyarı ve önlem belirleyin.
Karar vermeden önce dört kontrol
Bu modelin hangi tek kararı iyileştireceğini açıkça yazın.
Karar günlüğü, tekrar eden davranış ve geri bildirim kullanın; tahmini kesin bilgi gibi sunmayın.
Para, zaman ve dikkat için kabul edilebilir üst sınırı karar öncesinde koyun.
Sonucu değil, kullandığınız sürecin kalitesini de değerlendirin.
Küçük bir deneyle başlayın
Yaklaşan önemli bir karar için “neden başarısız oldu?” sorusuna on cevap yazın.
Aslı’nın kaybı kabul edemediği dosya
Aslı bir projeye hem para hem itibar yatırmıştı. Yeni veriler projenin çalışmadığını gösterse de bırakmayı, geçmişteki emeğinin boşa gitmesi gibi yorumladı.
- 01BAŞLANGIÇ
Geçmiş emek kararı yönetti
Aslı “bu kadar uğraştıktan sonra bırakamam” dedi; gelecekteki maliyeti değil, geri alınamayacak geçmişi savundu.
- 02KIRILMA ANI
Soruyu yeniden kurdu
Bir ekip arkadaşı, “Bugün bu projeyi ilk kez görseydin aynı bütçeyi yeniden verir miydin?” diye sordu.
- 03SONUÇ
Kimliği değil deneyi kapattı
Aslı projeyi başarısızlık etiketiyle değil, sınanmış bir varsayım olarak kapattı ve kalan kaynağı daha güçlü seçeneğe aktardı.
Planı savunmadan önce, planın nasıl çökeceğini dürüstçe düşünün.
Bugünkü kararınızı yeni bilgi mi belirliyor, yoksa daha önce verdiğiniz kararın doğru görünmesini sağlama isteği mi?
Yorumlar ve Tartışma