Yakın zamanda yaşanan güçlü olaylar, daha uzun dönemli veriden fazla ağırlık kazanabilir.
Bu model hangi sorunu çözer?
Son yükseliş sonsuza sürecek, son kriz sürekli tekrarlanacak gibi hissettirebilir. Farklı dönemleri görmek tahmini dengeler.
Kararı görünür bir kurala bağlar
En taze bilgi her zaman en temsil edici bilgi değildir.
Tek başına sonuç garantisi değildir
Eski veri bugünkü yapısal değişiklikleri tamamen yansıtmayabilir.
Örnek karar akışı
Bir piyasa görüşünüzü yalnızca son altı ayla değil daha uzun ve farklı dönemlerle karşılaştırın. Aşağıdaki üç adım, fikri büyük ve geri döndürülmesi zor bir karara çevirmeden önce sınamanızı sağlar.
İncelediğiniz veri dönemini uzatın.
Farklı ekonomik rejimleri ayrı değerlendirin.
Son olayın kararınızda neden baskın olduğunu yazın.
Dürtü yerine tutarlı süreç işler. Sonucu hisle değil, karar günlüğü, tekrar eden davranış ve geri bildirim ile değerlendirin.
Nasıl uygulanır?
- İncelediğiniz veri dönemini uzatın.
- Farklı ekonomik rejimleri ayrı değerlendirin.
- Son olayın kararınızda neden baskın olduğunu yazın.
Karar vermeden önce dört kontrol
Bu modelin hangi tek kararı iyileştireceğini açıkça yazın.
Karar günlüğü, tekrar eden davranış ve geri bildirim kullanın; tahmini kesin bilgi gibi sunmayın.
Para, zaman ve dikkat için kabul edilebilir üst sınırı karar öncesinde koyun.
Sonucu değil, kullandığınız sürecin kalitesini de değerlendirin.
Küçük bir deneyle başlayın
Bir piyasa görüşünüzü yalnızca son altı ayla değil daha uzun ve farklı dönemlerle karşılaştırın.
Aslı’nın kaybı kabul edemediği dosya
Aslı bir projeye hem para hem itibar yatırmıştı. Yeni veriler projenin çalışmadığını gösterse de bırakmayı, geçmişteki emeğinin boşa gitmesi gibi yorumladı.
- 01BAŞLANGIÇ
Geçmiş emek kararı yönetti
Aslı “bu kadar uğraştıktan sonra bırakamam” dedi; gelecekteki maliyeti değil, geri alınamayacak geçmişi savundu.
- 02KIRILMA ANI
Soruyu yeniden kurdu
Bir ekip arkadaşı, “Bugün bu projeyi ilk kez görseydin aynı bütçeyi yeniden verir miydin?” diye sordu.
- 03SONUÇ
Kimliği değil deneyi kapattı
Aslı projeyi başarısızlık etiketiyle değil, sınanmış bir varsayım olarak kapattı ve kalan kaynağı daha güçlü seçeneğe aktardı.
En taze bilgi her zaman en temsil edici bilgi değildir.
Bugünkü kararınızı yeni bilgi mi belirliyor, yoksa daha önce verdiğiniz kararın doğru görünmesini sağlama isteği mi?
Yorumlar ve Tartışma